Seksoholizm i kompulsywne korzystanie z pornografii

Czym jest seksoholizm

Potoczne słowo „seksoholizm” opisuje zjawisko, które klasyfikacja ICD-11 nazywa zaburzeniem kompulsywnych zachowań seksualnych (6C72). To utrzymujący się wzorzec, w którym intensywne impulsy seksualne i związane z nimi zachowania wymykają się spod kontroli, zajmują centralne miejsce w życiu i są kontynuowane mimo poważnych konsekwencji oraz niewielkiej satysfakcji.

Diagnoza nie dotyczy tego, jak często ktoś uprawia seks ani jakie ma preferencje. Dotyczy utraty kontroli i cierpienia. Samo poczucie winy wynikające z przekonań moralnych, bez utraty kontroli, nie jest podstawą do rozpoznania.

Najczęstsze formy

• kompulsywne oglądanie pornografii, często przez wiele godzin, z eskalacją treści,
• kompulsywna masturbacja,
• serwisy randkowe i przypadkowe kontakty traktowane jako sposób na napięcie,
• płatne usługi seksualne i kamerki internetowe,
• rozmowy i wymiana treści o charakterze seksualnym w sieci.

Objawy

• Wielokrotne, nieudane próby ograniczenia zachowań seksualnych.
• Zachowania seksualne jako główny sposób radzenia sobie ze stresem, lękiem lub smutkiem.
• Zaniedbywanie pracy, zdrowia, relacji i obowiązków.
• Ukrywanie zachowań przed partnerem, życie w poczuciu zagrożenia ujawnieniem.
• Malejąca satysfakcja i potrzeba coraz silniejszych bodźców.
• Kryzys w związku, utrata zaufania, problemy z bliskością.

Mechanizm

Bodźce seksualne silnie aktywują układ nagrody. Pornografia internetowa dodaje do tego nieograniczoną nowość i natychmiastową dostępność. Z czasem zachowanie seksualne przestaje służyć bliskości czy przyjemności, a zaczyna pełnić funkcję regulatora emocji. Za kompulsją często stoją samotność, wstyd, trudności w relacjach albo doświadczenia z przeszłości, z którymi trudno się zmierzyć.

Leczenie

• Psychoterapia CBT i ACT - wyzwalacze, wzorce myślenia, praca z impulsem. Więcej o CBT i ACT.
• EMDR - gdy kompulsja jest powiązana z traumą lub silnym wstydem. Więcej o EMDR.
• Praca z relacją - za zgodą osoby w terapii, sesje z partnerem lub partnerką, odbudowa zaufania.
• Diagnostyka QEEG i neuromodulacja - wsparcie regulacji napięcia i kontroli impulsów. Więcej o neuromodulacji.
• Plan bezpieczeństwa cyfrowego - filtry treści, ustawienia urządzeń, rytm dnia ograniczający okazje do kompulsji.

Dyskrecja ma tu szczególne znaczenie. Wyjazd do Albanii pozwala zająć się problemem z dala od miejsca zamieszkania i pracy, bez ryzyka spotkania kogoś znajomego w poczekalni.

Problemy współwystępujące

Kompulsywnym zachowaniom seksualnym często towarzyszą obniżony nastrój, lęk, poczucie osamotnienia, trudności w bliskich relacjach i inne uzależnienia behawioralne, zwłaszcza kompulsywne korzystanie z internetu. U części osób istotną rolę odgrywają doświadczenia z dzieciństwa. Diagnoza obejmuje te obszary, a plan terapii uwzględnia je od początku.