Kiedy rozważyć skierowanie
Program wyjazdowy nie zastępuje leczenia ambulatoryjnego - jest formą intensyfikacji pracy w określonym momencie. Z perspektywy klinicznej warto o nim pomyśleć, gdy:
- mimo regularnych sesji pacjent nie jest w stanie przerwać zachowania w swoim codziennym środowisku,
- otoczenie domowe lub zawodowe silnie podtrzymuje problem, a fizyczne oddalenie od bodźców może ułatwić pierwszy etap,
- problem współwystępuje z niezintegrowanymi doświadczeniami traumatycznymi, które wymagają skoncentrowanej pracy,
- pacjent jest zmotywowany do intensywnego okresu terapii, ale potrzebuje struktury, której nie zapewni sam.
Obszary pracy programu to zaburzenie hazardowe (ICD-11 6C50), zaburzenie związane z graniem w gry cyfrowe (6C51), zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych (6C72) oraz kompulsywne kupowanie, które nie ma odrębnego kodu. Program jest przeznaczony dla dorosłych.
Przeciwwskazania
Ostateczną decyzję podejmuje zespół programu po kwalifikacji, ale już na etapie rozważań warto wziąć pod uwagę sytuacje, w których wyjazd zwykle nie jest właściwą formą pomocy:
- ostre ryzyko samobójcze lub stan wymagający hospitalizacji psychiatrycznej,
- czynne objawy psychotyczne lub epizod maniakalny,
- uzależnienie od substancji wymagające detoksykacji medycznej,
- niestabilny stan somatyczny, który wymaga stałego nadzoru lekarskiego.
W przypadku metod neuromodulacji obowiązują dodatkowe przeciwwskazania, ocenianie indywidualnie - opisuje je strona tDCS, neurofeedback i biofeedback. Farmakoterapia pozostaje w gestii lekarza psychiatry prowadzącego.
Ścieżka dla osoby kierującej
Zacznij tutaj
- Przewodnik dla specjalistów - szczegółowe omówienie współpracy, kryteriów i komunikacji z zespołem programu.
- Kwalifikacja - kroki procesu, przez który przechodzi pacjent przed wyjazdem.
Gdy chcesz zrozumieć
- Metody programu - przegląd podejść: psychoterapia CBT, ACT i EMDR, diagnostyka oraz neuromodulacja jako uzupełnienie.
- Model SNNRZ - pięć etapów pracy: Stabilizacja, Neuromodulacja, Narracja, Resocjalizacja, Zamknięcie.
- Diagnostyka QEEG - co wnosi do planowania terapii i jak przebiega badanie.
Gdy chcesz już działać
- Kontakt z biurem - zgłoszenie pacjenta odbywa się za jego wiedzą; najprościej, gdy pacjent kontaktuje się sam i wskazuje cię jako specjalistę prowadzącego.
Przekazanie informacji za zgodą pacjenta
Wymiana danych klinicznych między tobą a zespołem programu wymaga pisemnej zgody pacjenta, określającej zakres i cel przekazania. Pacjent może zgodzić się na przekazanie np. dotychczasowego rozpoznania, przebiegu terapii i informacji o lekach, a odmówić w innych kwestiach. Obowiązuje tajemnica zawodowa po obu stronach - zasady opisuje strona poufność.
W praktyce przydatne są: krótka notatka o historii leczenia, dotychczasowe hipotezy kliniczne, informacja o współwystępujących zaburzeniach oraz o tym, co w dotychczasowej pracy pomagało, a co nie. Im lepszy obraz na starcie, tym mniej czasu pobytu zajmuje rozpoznawanie terenu.
Powrót pacjenta i kontynuacja u ciebie
Pobyt jest intensywnym, ale krótkim etapem. Najważniejsza praca nad utrzymaniem zmiany dzieje się później, w codzienności pacjenta. Dlatego program zakłada, że pacjent wraca pod opiekę specjalisty, który go skierował - o ile obie strony tego chcą.
Za zgodą pacjenta po zakończeniu pobytu możesz otrzymać podsumowanie zawierające wnioski z diagnostyki, opis wykonanej pracy, zidentyfikowane wyzwalacze oraz plan zapobiegania nawrotom. Zespół programu może też uczestniczyć w okresie przejściowym w formie konsultacji online, aż do pełnego przejęcia prowadzenia przez ciebie.
Jak rozmawiać z pacjentem o wyjeździe
Propozycja intensywnego programu bywa przez pacjenta odczytywana jako sygnał, że dotychczasowa terapia „nie wyszła” albo że terapeuta chce się go pozbyć. Warto więc przedstawić ją jako wspólnie rozważany etap, a nie zakończenie współpracy. Pomocne bywa omówienie z pacjentem:
- czego oczekuje od pobytu i co uważa za realny cel na kilka lub kilkanaście dni,
- jakie obawy budzi w nim oddalenie od domu, pracy i telefonu,
- jak chciałby, żeby wyglądał kontakt między wami po jego powrocie.
Taka rozmowa sama w sobie bywa wartościowa terapeutycznie - porządkuje motywację i pokazuje, że decyzja należy do pacjenta, a ty pozostajesz punktem odniesienia.
Czego nie obiecujemy
Nie formułujemy deklaracji o skuteczności w odniesieniu do konkretnego pacjenta. Przebieg zdrowienia zależy od wielu czynników: nasilenia problemu, współwystępujących trudności, wsparcia społecznego i ciągłości opieki po powrocie. Rozmawiamy o szansach i o procesie - tak samo, jak robisz to ze swoimi pacjentami.
Najczęstsze pytania
Czy specjalista kierujący może skonsultować przypadek przed rozmową z pacjentem o wyjeździe?
Ogólne pytania o kryteria i przebieg programu można zadać biuru bez podawania danych pacjenta. Omówienie konkretnego przypadku wymaga już zgody osoby, której dotyczy.
Czy pacjent może kontynuować u mnie sesje online w trakcie pobytu?
Kwestię tę ustala się indywidualnie podczas kwalifikacji. Zwykle intensywny plan pobytu ogranicza dodatkowe sesje, ale w niektórych sytuacjach krótki kontakt z terapeutą prowadzącym bywa wskazany klinicznie.
Jakie formy diagnostyki są wykonywane w ramach programu?
Program przewiduje diagnostykę neuropsychologiczną oraz QEEG. Zakres ustalany jest w zależności od potrzeb pacjenta i dotychczasowej dokumentacji, aby nie powielać badań wykonanych wcześniej.
Ostatnia aktualizacja: 4 listopada 2026