Słownik

Słownik pojęć

Krótkie, przystępne definicje pojęć, które pojawiają się w rozmowach o uzależnieniach behawioralnych i w opisie naszego programu. Przy każdym haśle znajdziesz odnośnik do szerszego omówienia.

A

ACT
Terapia akceptacji i zaangażowania. Metoda psychoterapii, która uczy zmieniać relację z trudnymi myślami i odczuciami oraz działać zgodnie z własnymi wartościami. Więcej

B

Biofeedback HRV
Trening oparty na pomiarze zmienności rytmu serca. Uczy oddychania i regulacji, które wyciszają reakcję stresową. Więcej

C

CBT
Terapia poznawczo-behawioralna. Pracuje z powiązaniami między myślami, emocjami i zachowaniami. Jedna z najlepiej przebadanych metod leczenia uzależnień behawioralnych. Więcej
Cyfrowy detoks
Okres celowego ograniczenia korzystania z urządzeń cyfrowych. W terapii służy przerwaniu automatyzmów i obserwacji tego, co ekran zagłuszał. Więcej

E

EMDR
Metoda psychoterapii wykorzystująca stymulację obustronną do przetwarzania trudnych wspomnień. Stosowana w pracy z traumą i wyzwalaczami. Więcej

G

Głód nałogowy
Silna, narastająca potrzeba wykonania zachowania nałogowego. Zwykle osiąga szczyt i słabnie, jeśli się za nim nie podąży. Więcej

I

Iluzja kontroli
Błędne przekonanie, że można wpływać na wynik zdarzenia losowego, na przykład w grze hazardowej. Więcej

K

Kompulsja
Zachowanie powtarzane mimo chęci zaprzestania, często w celu obniżenia napięcia, a nie dla przyjemności. Więcej

M

Mikropłatności
Niewielkie płatności w grach i aplikacjach, na przykład za przedmioty lub waluty wirtualne. Ich łatwość sprzyja utracie kontroli nad wydatkami. Więcej

N

Nawrót
Powrót do wcześniejszego wzorca zachowania nałogowego po okresie abstynencji lub kontroli. Więcej
Neurofeedback
Trening, w którym osoba otrzymuje na bieżąco informację zwrotną o aktywności swojego mózgu i uczy się ją regulować. Więcej

O

Odgrywanie się
Powrót do gry hazardowej w celu odzyskania przegranych pieniędzy. Jeden z najbardziej charakterystycznych objawów zaburzenia hazardowego. Więcej

P

Potknięcie
Pojedynczy epizod zachowania nałogowego, który nie musi oznaczać powrotu do dawnego wzorca. Więcej
Płatności odroczone
Usługi pozwalające zapłacić za zakup później lub w ratach. Ułatwiają impulsywne zakupy i ukrywanie wydatków. Więcej

Q

QEEG
Ilościowa elektroencefalografia. Komputerowa analiza zapisu EEG porównywana z bazami normatywnymi. Więcej

S

Samowykluczenie
Dobrowolna blokada dostępu do usług hazardowych u operatora, na określony czas. Więcej
Skrzynki z nagrodami
Wirtualne pakiety o losowej zawartości w grach, często kupowane za prawdziwe pieniądze. Mechanizmem przypominają hazard. Więcej
SNNRZ
System Neuro-Narracyjnej Regulacji i Zmiany. Autorski model łączący regulację układu nerwowego z pracą nad narracją o sobie. Więcej

T

tDCS
Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym. Nieinwazyjna metoda modulowania pobudliwości kory mózgowej, stosowana jako uzupełnienie psychoterapii. Więcej
Tryb przetrwania
Stan, w którym układ nerwowy reaguje jak na zagrożenie, a myślenie się zawęża. Pojęcie z modelu SNNRZ. Więcej

U

Układ nagrody
Sieć struktur mózgu związanych z motywacją i oczekiwaniem przyjemności. W uzależnieniu zaczyna silnie reagować na sygnały związane z nałogiem. Więcej

W

Wyzwalacz
Sytuacja, miejsce, emocja lub myśl, które uruchamiają głód nałogowy. Więcej

Z

Zaburzenie hazardowe
Jednostka diagnostyczna ICD-11 o kodzie 6C50, opisująca utratę kontroli nad graniem hazardowym mimo szkód. Więcej
Zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych
Jednostka diagnostyczna ICD-11 o kodzie 6C72, zaliczana do zaburzeń kontroli impulsów. Więcej
Zaburzenie związane z graniem w gry cyfrowe
Jednostka diagnostyczna ICD-11 o kodzie 6C51, opisująca utratę kontroli nad graniem w gry cyfrowe. Więcej

Ostatnia aktualizacja: 6 października 2026 r.

Nie musisz decydować od razu

Kwalifikacja do niczego nie zobowiązuje.